Albokoak diren bezalakoak dira, gauza on eta txarrak dituzte. Sorpresa! Zuk zeuk bezalaxe. Denok ditugulako gauza onak baina baita txarrak ere. Bietatik, uste ditugunak baina gehiago gainera. Eta pertsona bat maite dugunean gauza guzti hoiek dituelako maite dugu. Batzuk besteak baina gehiago gustatuko zaizkigu, batzuk besteak baina gehiago onartu eta konpartituko ditugu. Baina gauza guzti horiek dituztelako maiteko ditugu.

Eta hori. Diren hori, beti errespetatu behar da. Horri ezin zaio inoiz errespetua galdu. Eta galtzen bazaio… orduan, maitasuna gutxitzen da eta urruntzeko gogoa sartzen zaigu. Eta errespetu horrek esan nahi du, pertsona horren erabakiak gustatu ala ez, konpartitu edo ez, onartu eta errespetatu behar ditugula. Beraiek direna direlako harturiko erabakiak direlako. Eta kitto. Eta direna direlako maite ditugulako.

Ez du balio “baina nik nahi nuen…”, “baina opari bat da…”, “baina sorpresa bat da…” eta horrelako aitzakiak erabiltzeak benetan, pertsona horrek/horiek erabakitakoaren aurka joaten ari bagara. Ez badugu beraiek nahi dutena errespetatzen. Ez baditugu diren bezala errespetatuko.

Beraz maite banauzu, entzun esateko dudana, eta mesedez, errespetatu.

Eta beti uste izan dut maitasuna erein eta zaindu egin behar dela, ez da zerbait espontaneoa, akaso “fletxazo” bidez maitemintzen garenean baliteke espontaneoa izatea, baina erreakzio kimikoen ondorio dela ere esaten dute ikerlariek, beraz ez digu balio hemen. Nire ustez, ezin dugu maite harremanik ez dugun pertsona bat (edozein harreman mota, zuzena, fisikoa edo internet edo telefono bidezkoa). Ez dut uste urtean behin ikusten duzun pertsona bat eta “zer moduz” protokolario bat eta beste esaldi tonto bat soilik partekatzen duzun pertsona horrekiko maitasuna sentitzen duzula esatea egokia dela. Izan diezaiozkezu kariñoa, edo errespetua edo familiakoa delako senti dezakezu nolabaiteko lotura, baina maitasuna gehiago dela esango nuke. Maitasuna landu egiten da, eta bestela galdu egiten da. Nire uste, aspaldiko lagun bat urtetan ikusi ez harremanik izan ez duzuna, dagoeneko ez duzu maite, izan diezaiokezu kariñoa edo nahi duzuna, edo faltan bota dezakezu… baina maite… ez dakit ba.

Eta nik hori uste nuen zela maitasuna. Nolabait egunerokotasunak sortzen duen lotura  berezi horri ematen zaion izen bat. Eta gehiago esatera ere ausartuko naiz, aho txikiz badazpada, maitasunak muga bat zuela uste nuen, pertsona bat maite dezakezu edo ez. Kitto. Gero etorriko dira kariño gehiago izatea, dependentzia gehiago izatea, behar handiagoa izatea edo gehiago eman nahi izatea. Baina maite duzu edo ez. Eta maite zenuen pertsona bat maitatzeari nola uzten zaion? Ba ziurrenik denboraren lana da hori, ezin da egun batetik bestera lortu, nahiz eta batzuek dioten maitasunetik gorrotora urrats bat besterik ez dagoela… ez nago ados, niretzat “gorrotoa” benetakoa bada, maitasunaren adierazle bat besterik ez da sentimendu hori, maite duzunak min emateak sortzen du gorrotoa, maitasunaren adierazpidea da niretzat, axola edo maite ez duzuna ezin baituzu gorrotatu, sentimendu fuertegia baita urruneko pertsona bati eskaintzeko.

Esan bezala edo maite duzu edo ez. Eta maitasun desberdinak mila. Harremanak adina ziurrenik. Baina heldu batek, beno ni ez naiz heldu sentitzen oraindik, gazte batek dituen maitasun harremanak (zentzurik zabalenean, ez zaitezte joan sexuaren bidetik gaur behintzat ez naiz horretaz ari eta), nire ustez, landutakoak dira denak. Nik ezin dut, bizitza guztian zehar urtean behin soilik ikusten ditudan familiakoak maite ditudanik, axola zaizkit noski, eta maite ditudanek maite dituztelako izango da agian, ez dut ezer txarrik gertatzerik nahi (nahiz eta hori ezinezkoa den), baina nik benetan maite ditudala sentitzen dudan pertsonekin harreman landua dut, gertukoagoa edo urrunagokoa baina landua. Eta landuak esan nahi du baldintzatua dela ere bai. Pertsona bati zerbait ematean, maitasuna kasu, zerbait jasotzea espero dut, errespetua adibidez, eta beste zenbait baldintza harremanaren arabera, eta baldintza horiek ez betetzeak normalean atsekabea ekartzen du eta harremana urruntzea… eta urruntze hori denboran asko luzatzen bada… ziurrenik pertsona hori maitatzeari utziko diot.

Ez nuen pentsatzen baldintzarik gabeko maitasuna bazenik, eta ez dut inoiz sentitu orain arte. Akaso bai, sentituko nuen jaio nintzenean nire amarekiko baina ezin dut oroitu eta maitasun baldintzarik gabea baino, agian dependentzia absolutu gisa ere uler daiteke.

Orain aldiz baldintzarik gabeko maitasuna dut barnean, maitasun purua, eta hori, inoiz bukatuko ez dela sentitzen dut. Baldintzarik minimoenak betetzen ez baditu ere, beti maiteko dudalaren ziurtasuna. Eta egon ziur, hori dela inoiz izan dudan sentimendurik puru eta garbiena. Eta noski…. sakonena era bai.

Zergatik? Laguntza horiek gurasoek jasoko balituzte aiton-amonek benetan tokatzen zaiena egiteko aukera izango lukete, bilobez gozatu. Bai, gozatu diot, ordutegi finkorik gabe, egunean ez dakit zenbat ordutan bilobaren menpe egon behar izanik gabe, goizean goiz seme-alaben etxera joan behar izanik gabe haurra eskolara, haurtzaindegira eraman beharrik gabe, edo beraiek goiz osoa haurrarekin igaro behar izanik gabe. Eta berdin eguerdi edo arratsaldetan. Gehiegi dira, haurren ordutegiaren menpe hara eta hona ikusi behar izaten diren aiton-amonak, beraiena izan behar ez litzateken ardura izugarria gainean hartuaz, eta azken batean, LANEAN.

Ez dut eztabaidatuko batzuek gustora egiten dutela… hala ere, ez zait bidezkoa iruditzen. Aiton-amonek nahi dutenean izan beharko lukete bilobekin egoteko aukera, baita nekaturik daudenean edo beste plan bat edo gogorik ez dutenean ezetz esateko eskubide osoa. Ezin ditugu aiton-amonak esklabu bihurtu.

Eta laguntzak, horretara bideratu beharko lirateke, gurasoek haurrekin eta lanarekin benetako kontziliazio erreal bat izatera, aiton-amona esklabuen beharrik gabe.

Are gehiago, aiton-amona esklabu horiei, sarri, ez diegu uzten beraiek hezten dituzten haurrei (onar dezagun, haurrarekin egunean 4-5 edo ordu gehiago igarotzen dituenak ez ditu zaintzen, hezi egiten ditu), beraiek nahi duten edo dakiten moduan egiten. Gure arauak ezartzen dizkiegu. Eta ez al da hori nagusi oso tirano eta krudela izatea? Nire haurra zainduko duzu, nik nahi dudan moduan egingo duzu dena eta nik nahi dudan ordutegian beti libre egongo zara eta gainera ez dizut ordainduko, alderantziz, zuk erosiko eta prestatuko diozu bazkaria…

Haurra zurea bada, antolatu zaitez zu bere heziketa egokiro eman dadin, eta laguntza behar baduzu, bilatu baldintza egokietan lagunduko dizun norbait, azken batean, gure lan eskubideez ari garenean berehala betetzen zaigu ahoa soldata, oporrak, lan baldintzak… aldarrikatzen… eta bitartean, esklabuak ditugu gure menpe?

Bai, eta salbuespenak beti egongo dira, eta ziur zure kasuan ez dagoela beste aukerarik aiton-amonak erabiltzea baino… benetan? Edo ez duzu nahi? Beharra benetakoa bada, eta egongo dira kasuak, ez dut ezer esango horren aurka… baina gehienetan diru “hori” beste zerbaitetan erabili nahi izaten dugula izaten da, eta “total” aiton-amonek ezer ordainetan jaso gabe egiten badute lan hori… zergatik hartu pertsona bat?

Diru publikoz antolatzen diren ekintzek, ez lukete sexuaren arabera bereiztaileak izan behar, ez alde baterantz ez besterantz. Diru publikoaz, benetan parekidetasuna eta berdintasuna bultza nahi badira, hori egin behar da, ez desberdintasuna agerian utziko duten kanpaina eta mezuak bidali. Eta aitzakia oso erraza eta sinplea iruditzen zait… “nola urtetan gizonezkoak izan duen tokia, boterea edo nahi duzuena sartu hor, orain fokoa emakumeak izan behar du”. Ba ez. Ez nago batere ados. Horrelako politikak sustatuz, guda sexista horrekin jarraitzen dela niretzat argi dago.

Bihur dezagun emakumearen eguna, parekidetasunaren egun. Eta egin ditzagun benetan parekidetasun hori indartuko duten ekitaldiak. Puskatu ditzagun tabuak eta ez gaitezen erori erraza den hortan.

Agian ezetz esango duzue, baina niretzat erraza da orain martxoaren 8ko aitzakiarekin “emakumeentzat ikastaroa, emakumeeentzat bazkaria….” politiketan erortzea. Benetan ez zaizue absurdua eta guztiz alderantzizko eragina sortzen duena iruditzen? Ni emakumea naiz, eta horrelako kanpainak ikustean, benetan haserretu egiten naiz. Horrelako gauza “txikiek” benetan desberdintasunak azpimarratzen dituztelako. Zergatik ez antolatu parekidetasun ikastaroak, edo berdintasun bazkariak edo nahi dena?

“Beharrezkoa da oraindik horrelakoak egitea, ez gaudelako maila berean”. Hor konpon. Ez. Ez nago batere ados. Horrelako aitzakia eta txorakeriekin guk azpimarratzen ditugu desberdintasun horiek. Lan berdinagatik soldata desberdina kobratzen dela? Salatu ditzagun kasu zehatzak. Lana lortzeko zailtasun gehiago ditugula? Salatu ditzagun kasu zehatzak. Etxekolanak eta lana gure esku geratzen direla? Borroka dezagun gure etxean gauzak aldatzeagatik eta ez gaitezen hipokrita izan eta etxekolanak eta lana amaitzean “emakumearen bazkarira” joan meritu gehiago bagenu bezala.

Gizonezko gaiztoak eta txarrak badaude, baina nik behintzat argi daukat, berdintasun eta parekidetasunaren aldeko borroka horretan, emakumearen aurka min gehien ematen dutenak, emakume asko eta asko direla. Kalean, “gizonak ez du ezer egiten, nik dena egin behar dut etxean…” esanez ibili eta etxean gizonak sukaldea garbitu ondoren, beraiek iristean berriro garbitu behar dutenak berak nahi bezala egin ez delako. Gizonari haurrak zaintzen uzten ez diotenak “ez dakitelako”. Eta haurrei txikitatik, mutilak izateagatik kamioiak eta neskak izateagatik erratzak oparitzen dizkietelako.

Ez kontatu nirekin emakumearen eguna ospatzeko. Harro nago emakumea izateaz, eta horrek ematen dizkidan pribilegioez, baina harro nago, inguruan ditudan gizonezkoek ez didatelako etxekolanetan “laguntzen”. Egiten dituztelako baizik.

Zeren… zer dago absurdoagorik “senarrak etxekolanetan laguntzen dit” esatea baino? Etxea biona bada, etxekolanak ere bai. Eta ez, ez dizu “lagundu” behar. Egin egin behar ditu. Zuk zeuk egin behar dituzun bezalaxe.

Nik, onartzen dut, azken aldian, alferkeriaren ondorioz edo, Twitterren ikusten ditudan blog sarrera interesgarriak (edo ondo “salduak”) besterik ez ditut irakurtzen. Eta une honetan nahikoa dut. Baina bada misterio bat halako ezinegona ekartzen didana. Orain gutxi arte (hilabete batzuk), nire blogak bisitek post berri bat idazten nuenean egiten zuten gora. Eta niretzat, logikaren barnean sartzen zen. Nik ere normalean, post berriak irakurtzen ditut eta.

Baina azken aldian fenomeno arraro bat gertatzen ari da… post gutxi, oso oso gutxi badakit, idazten ditut azken aldian, eta ohikoa baina bisita gehiago izaten ari naiz. Interneten misterioa.

Zu bazara ezkutuko bisitaria… mila esker. Eta bestela mila esker hau irakurtzearren.

Gertu-gertuko lagunak, normalean, edozertarako hor egongo direla pentsatzen duzunak, eta benetako konfidantza ematen dizutenak gutxi izaten dira. Horiez gain, noski, gauza edo egoera desberdinetarako lagunak izaten dira, baina bene-benetakoak, gutxi izaten dira. Horiengatik, eskatu dezaketen ia guztia egiteko prest egoten gara, eta beraiengandik ere horrelako jarrera espero dugu.

Ez naiz gauzak eskatzekoa, ez zait gustatzen lagunei niregatik gauzak egitea eskatzen, baina batzuetan derrigorrezkoa da. Eta horrelakoetan etortzen da etsipena eta pena. Batzuetan, ia ezer suposatzen ez duen gauzak ere egiteko prest ez daudelaz ohartzen baitzara… baina zer egingo diogu… etsipena ere bizitzaren parte da eta.

Urte berriak aurrekoarekin izaten duen desberdintasun argiena, gauza guztiak garestitzen direla izaten da normalean. Egun batetik bestera dena da garestiagoa. Hori da lehen desberdintasuna. Pertsonak ez dira egun batetik bestera aldatzen. Eta bizitzeko era ere normalean ez da egun batetik bestera aldatzen. Ondo dago data bat ezartzea asmo  berri horiek aurrera eramateko… baina zergatik izan behar du urtarrilaren 2ak? (urtarrilaren 1eko asmo ohikoena gehaigo ez edatea izaten da, baina tira, hurrengo ostiralerako ahaztu ohi da eta).

Urte berria ilusioz eta ametsez beterik hastea oso positiboa iruditzen zait, oso. Indarrez hasten laguntzen baitigu, eta agian jarrera behintzat ordu batzuez aldatzen laguntzen baitigu.

Nik ilusio handiarekin eta oso pozik hasi dut urtea, bizitza aldatuko didan urtea delaren ia %100eko ziurtasuna dudalako, irribarre gehiago egiten dut eta maitasun puru-purua daukat barne barnetik. Behintzat hortan, aldatu naiz. Orain muxu eta kontaktu fisikoak ez ditut ekiditen eta.

Urtarrilaren 2 on denoi.

Oparien eta kontsumismoari dagokienean nik behintzat ez dut krisia somatu, badakit familia asko oso gaizki daudela eta ziurrenik haiek nabarituko dute gabon hauek desberdinak izango direla… baina kalean ez da hori ikusten. Badira 2-3 aste hiriburuetako kaleak poltsak eskuan dituen jendez beteak daudela, zentru komertzial handietan sartu eta mundua bukatzera dijoalako jendea erosketak ero moduan egiten ari den sentsazioa dudala… eta hainbestekoa ez nuen inoiz somatu aurretik. Ez ditut zaku horretan sartu nahi gaizki pasatzen ari direnak… baina benetan orokorrean opariekin horrelako erokeria ez nuen aurretik ikusia.

Eta hala ere, krisia hitza entzuten dugu etengabe behin eta berriro. Zalantza asko sortzen dizkit. Egia esan BEZ igoko zelaren mehatxuak ere eraman omen du jendea aurrerago beharko dituen gauza handiak orain erostera… baina dirudienez ez omen da oraindik igoko.

Baina krisia etengabe entzuten da. Etengabe. Eta gabonekin lotzen den bakoitzean halako tripako min arraro batek harrapatzen nau. Gabonak kontsumismoa bakarrik badira… agian gabonekin amaitzea komeni da. Ez dut ukatuko izugarri gustatzen zaidala 24 gauean etxera iritsi eta opariak irekitzea. Txikitatik egin dugu horrela, familiarekin afaldu eta etxerakoan opariak irekitzea. Maite ditut sorpresak. Urduri jartzen naiz eta aurreko egunetan etxeko armairu eta txoko guztiak begiratzen ditut oparien bila, ezin dut ekidin. Baina gabonak ez dira hori bakarrik niretzat behintzat.

Gabonak dira batetik oporrak (egitekoz beteriko oporrak, baina oporrak), gabonak dira elurra eta hotza, gabonak dira familiarekin afari eta bazkariak, familiarekin mahai jokoak eta wii-an orduak, gabonak dira lagunekin lasai hitz egiteko tarteak, sofan manta azpian konpainia onean igarotzeko orduak… eta horiek guztiak ezin dira krisian egon. Horietaz goza dezakegu eta gozatu behar dugu.

Eta aurten gainera familiarekin eta goxo-goxo egoteko gogo gehiago dauzkat beraz opariak topatzen ditudan bitartean… ez zaitezte hoztu!

Behintzat zuzenean pertsonei, gezurra esaten digute, niretzat guk ez dugulako ezer aurrezten ordu aldaketa honekin. Hasteko, etxean ordu gehiago egotera “behartzen” gaitu. Arratsaldeko 6ak aldera iluntzen duenean, etxera joaten gara (eta are gehiago umeak dituztenak edo pertsona adinduak). Etxean ematen ditugun ordu extra horietan argia piztera eta irratia, telebista edo ordenagailuak piztea dakar ordu aldaketak, beraz, ordu gehiagoz kontsumitzen dugu argindarra. Baten batek pentsatuko du, baina goizean ez duzu pizten…. gezurra. Goizean gehienok altxatzen garen orduan, argia piztu behar dugu, hortaz etxeetan ez dugu aurrezten. Ez hori bakarrik, etxean gehiago egoteak, berogailua ordu gehiagoz piztera garamatza…

Joan gaitezen lanpostuetara. Bulegoetaz hitz egiten hasiko naiz. Bulego gehienetan, lan ordu guztietan argia pizturik izaten da, lanerako baldintza egokiak izateko kanpoko argia ez baita nahikoa. Hortaz, bulegoei berdin zaie orokorrean ordua aldatzea edo ez. Industrian… industria gune gehienak itxiak izaten dira, eta hortaz, argia berdin-berdin erabiliko dute den ordua izanik. Begira ditzagun dendak… dendak zabalik daudenean ia-ia guztietan argia pizturik izaten da… hortaz… dendetan ere ez du eragiten. Kalean lan egiten dutenei, akaso axolako zaie, ordubete lehenago lana bukatzea… baina beraientzat ere gaua izango da amaitzean… eta etxera joan beharko dute.

Eta ez nuke hasi nahi gaixo kronikoei eta bularra hartzen duten haurrei buruz hitz egiten… beraien gorputzak ez baitu ordu aldaketa ulertzen, eta akaso, eguna ondo antolaturik izatetik… kaosa izatera igarotzen dira.

Hortaz, niretzat argi dago, ordu aldaketarik gabe askoz hobe geundeke. Eta esan behar nuen. Ez ote dira arrazoi politikoak egongo gezur horien atzean?

Eta denengan erreakzio bera, telefonoaren beste aldetik nabaritzen den irribarre eta hasperena. Bukatu da. Ez da gehiago esan behar izan. Bukatu da. Hori besterik ez. Eta horrek erakusten du zenbateraino espero genuen, zenbat behar genuen, zenbateko presa zuen. Eta bai, bukatu da. Hala ematen du behintzat.

Berdin zait atzetik zer egon den, zein etorri behar izan den kanpotik hau gerta zedin, berdin zait. Erabakia hartu dute, eta txalogarria da. Txalogarria erabaki hori hartzeko ausardia. Eta izugarrizko meritua du nire ustez. Bukatu da.

Eta bukaera baten ondoren hasiera bat etorri behar da. Eta hasiera horren zain egongo gara, baina bukatu dela jakinaz, lasaiago. Ardura hartu behar dutenek hartu beharko dute, bitartean, herritarrak, herria bera, inoiz baina indartsuagoa bihurtu da gaur. Eta guk heldu behar diogu hasiera berriari, nahi dugun etorkizuna eraikitzen hasi behar dugu. Bihar. Gaur ospatu behar dugu eta…