Gertu-gertuko lagunak, normalean, edozertarako hor egongo direla pentsatzen duzunak, eta benetako konfidantza ematen dizutenak gutxi izaten dira. Horiez gain, noski, gauza edo egoera desberdinetarako lagunak izaten dira, baina bene-benetakoak, gutxi izaten dira. Horiengatik, eskatu dezaketen ia guztia egiteko prest egoten gara, eta beraiengandik ere horrelako jarrera espero dugu.

Ez naiz gauzak eskatzekoa, ez zait gustatzen lagunei niregatik gauzak egitea eskatzen, baina batzuetan derrigorrezkoa da. Eta horrelakoetan etortzen da etsipena eta pena. Batzuetan, ia ezer suposatzen ez duen gauzak ere egiteko prest ez daudelaz ohartzen baitzara… baina zer egingo diogu… etsipena ere bizitzaren parte da eta.

Urte berriak aurrekoarekin izaten duen desberdintasun argiena, gauza guztiak garestitzen direla izaten da normalean. Egun batetik bestera dena da garestiagoa. Hori da lehen desberdintasuna. Pertsonak ez dira egun batetik bestera aldatzen. Eta bizitzeko era ere normalean ez da egun batetik bestera aldatzen. Ondo dago data bat ezartzea asmo  berri horiek aurrera eramateko… baina zergatik izan behar du urtarrilaren 2ak? (urtarrilaren 1eko asmo ohikoena gehaigo ez edatea izaten da, baina tira, hurrengo ostiralerako ahaztu ohi da eta).

Urte berria ilusioz eta ametsez beterik hastea oso positiboa iruditzen zait, oso. Indarrez hasten laguntzen baitigu, eta agian jarrera behintzat ordu batzuez aldatzen laguntzen baitigu.

Nik ilusio handiarekin eta oso pozik hasi dut urtea, bizitza aldatuko didan urtea delaren ia %100eko ziurtasuna dudalako, irribarre gehiago egiten dut eta maitasun puru-purua daukat barne barnetik. Behintzat hortan, aldatu naiz. Orain muxu eta kontaktu fisikoak ez ditut ekiditen eta.

Urtarrilaren 2 on denoi.

Oparien eta kontsumismoari dagokienean nik behintzat ez dut krisia somatu, badakit familia asko oso gaizki daudela eta ziurrenik haiek nabarituko dute gabon hauek desberdinak izango direla… baina kalean ez da hori ikusten. Badira 2-3 aste hiriburuetako kaleak poltsak eskuan dituen jendez beteak daudela, zentru komertzial handietan sartu eta mundua bukatzera dijoalako jendea erosketak ero moduan egiten ari den sentsazioa dudala… eta hainbestekoa ez nuen inoiz somatu aurretik. Ez ditut zaku horretan sartu nahi gaizki pasatzen ari direnak… baina benetan orokorrean opariekin horrelako erokeria ez nuen aurretik ikusia.

Eta hala ere, krisia hitza entzuten dugu etengabe behin eta berriro. Zalantza asko sortzen dizkit. Egia esan BEZ igoko zelaren mehatxuak ere eraman omen du jendea aurrerago beharko dituen gauza handiak orain erostera… baina dirudienez ez omen da oraindik igoko.

Baina krisia etengabe entzuten da. Etengabe. Eta gabonekin lotzen den bakoitzean halako tripako min arraro batek harrapatzen nau. Gabonak kontsumismoa bakarrik badira… agian gabonekin amaitzea komeni da. Ez dut ukatuko izugarri gustatzen zaidala 24 gauean etxera iritsi eta opariak irekitzea. Txikitatik egin dugu horrela, familiarekin afaldu eta etxerakoan opariak irekitzea. Maite ditut sorpresak. Urduri jartzen naiz eta aurreko egunetan etxeko armairu eta txoko guztiak begiratzen ditut oparien bila, ezin dut ekidin. Baina gabonak ez dira hori bakarrik niretzat behintzat.

Gabonak dira batetik oporrak (egitekoz beteriko oporrak, baina oporrak), gabonak dira elurra eta hotza, gabonak dira familiarekin afari eta bazkariak, familiarekin mahai jokoak eta wii-an orduak, gabonak dira lagunekin lasai hitz egiteko tarteak, sofan manta azpian konpainia onean igarotzeko orduak… eta horiek guztiak ezin dira krisian egon. Horietaz goza dezakegu eta gozatu behar dugu.

Eta aurten gainera familiarekin eta goxo-goxo egoteko gogo gehiago dauzkat beraz opariak topatzen ditudan bitartean… ez zaitezte hoztu!

Behintzat zuzenean pertsonei, gezurra esaten digute, niretzat guk ez dugulako ezer aurrezten ordu aldaketa honekin. Hasteko, etxean ordu gehiago egotera “behartzen” gaitu. Arratsaldeko 6ak aldera iluntzen duenean, etxera joaten gara (eta are gehiago umeak dituztenak edo pertsona adinduak). Etxean ematen ditugun ordu extra horietan argia piztera eta irratia, telebista edo ordenagailuak piztea dakar ordu aldaketak, beraz, ordu gehiagoz kontsumitzen dugu argindarra. Baten batek pentsatuko du, baina goizean ez duzu pizten…. gezurra. Goizean gehienok altxatzen garen orduan, argia piztu behar dugu, hortaz etxeetan ez dugu aurrezten. Ez hori bakarrik, etxean gehiago egoteak, berogailua ordu gehiagoz piztera garamatza…

Joan gaitezen lanpostuetara. Bulegoetaz hitz egiten hasiko naiz. Bulego gehienetan, lan ordu guztietan argia pizturik izaten da, lanerako baldintza egokiak izateko kanpoko argia ez baita nahikoa. Hortaz, bulegoei berdin zaie orokorrean ordua aldatzea edo ez. Industrian… industria gune gehienak itxiak izaten dira, eta hortaz, argia berdin-berdin erabiliko dute den ordua izanik. Begira ditzagun dendak… dendak zabalik daudenean ia-ia guztietan argia pizturik izaten da… hortaz… dendetan ere ez du eragiten. Kalean lan egiten dutenei, akaso axolako zaie, ordubete lehenago lana bukatzea… baina beraientzat ere gaua izango da amaitzean… eta etxera joan beharko dute.

Eta ez nuke hasi nahi gaixo kronikoei eta bularra hartzen duten haurrei buruz hitz egiten… beraien gorputzak ez baitu ordu aldaketa ulertzen, eta akaso, eguna ondo antolaturik izatetik… kaosa izatera igarotzen dira.

Hortaz, niretzat argi dago, ordu aldaketarik gabe askoz hobe geundeke. Eta esan behar nuen. Ez ote dira arrazoi politikoak egongo gezur horien atzean?

Eta denengan erreakzio bera, telefonoaren beste aldetik nabaritzen den irribarre eta hasperena. Bukatu da. Ez da gehiago esan behar izan. Bukatu da. Hori besterik ez. Eta horrek erakusten du zenbateraino espero genuen, zenbat behar genuen, zenbateko presa zuen. Eta bai, bukatu da. Hala ematen du behintzat.

Berdin zait atzetik zer egon den, zein etorri behar izan den kanpotik hau gerta zedin, berdin zait. Erabakia hartu dute, eta txalogarria da. Txalogarria erabaki hori hartzeko ausardia. Eta izugarrizko meritua du nire ustez. Bukatu da.

Eta bukaera baten ondoren hasiera bat etorri behar da. Eta hasiera horren zain egongo gara, baina bukatu dela jakinaz, lasaiago. Ardura hartu behar dutenek hartu beharko dute, bitartean, herritarrak, herria bera, inoiz baina indartsuagoa bihurtu da gaur. Eta guk heldu behar diogu hasiera berriari, nahi dugun etorkizuna eraikitzen hasi behar dugu. Bihar. Gaur ospatu behar dugu eta…

Txiki nintzela Altzan bizi nintzen. Eta Bidebietan (La Paz) nahiko arazo zeuden drogekin… Gu, ikastolara bidean handik pasatzen ginen eta etxean beti esaten ziguten kontuz ibiltzeko drogak oso txarrak zirela… eta nik oso sartua nuen drogen eta drogadiktoen beldurra. Kontua da, Herreran, “Droguería” jartzen zuen denda bat zegoela. Eta irakurtzen ikasi nuenean… hori ikusita, bat-batean izugarrizko beldurra hartu niola Herrerako alde horri (eta handik sarri pasatzen ginen oinez, beno ez, ni korrika joaten bainintzen). Ezin nuen ulertu nola hain txarra zen zerbaiten denda egon zitekeen hor.

Urteak eman nituen, bai urteak, Drogueria itxi zuten arte edo… handik pasatzen nintzen bakoitzean han inguruan zegoen jendeari begira, horren txarra zer izan ziteken pentsatzen. Gero jakin nuen drogeria batean ez zela droga saltzen…

Oraindik ere, denda hori zegoen tokitik pasatzean, begira gelditzen naiz… nola igaro nuen hainbeste denbora benetazko beldurrarekin handik pasatzean pentsatzen.

Eta… zer egingo diogu… beldurra azkenean ez jakintasuna izaten baita…

Antzerkia ez da oholtzara igotzea, ez da telebista aurrean agertzea, ez da jende aurrean ateratze soila. Askoz gehiago da, edo hori ere ez da. Antzerki tailer batean, talde batean, bizitzen ikasten da. Eguneroko bizitzarako tresnak jasotzen dira, segurtasuna irabazi, autoestimua landu, taldean lekua topatzen ikasten da, taldean bizitzen, jende aurrean hitz egiten, egoera zail edo gogorrei beste era batera aurre egiten, gorputz mugimendua kontrolatzen, nahi gabe ateratzen zaizkigun “mugimendu parasitarioak” kentzen, ahotsa erabiltzen…

Pertsona izaten.

Bizitzen.

Eta antzerki tailer batean parte hartzen duen orok ez du oholtzara atera beharrik, prozesua bizi eta oholtzara igotzea erabakitzen ez badu ez dago arazorik… bidea da garrantzitsuena, klasez klase jasotakoa betirako altxorra da. Eta konturatu gabe gauzei aurre beste era batean egiten hasten gara. Beste era batera bizitzen.

Niri antzerkiak askatasuna eman dit, kateak apurtu eta ni neu nolakoa naizen ikusi eta izatekoa, indarra eman dit, arazorik gogorrenei ere aurre egin eta irabaztekoa. Bizitza eman dit.

Benetan, hori dena probatu gabe antzerki mundua epaitzeko gai sentitzen zara?

Kasualitatez edo bukatu genuen Irura aukeratzen gure etorkizuna eraikitzeko leku gisa. Asteasun ikusitako etxe baten iragarkitik abiatuz, etxe hau erakutsi ziguten eta une hortantxe erabaki genuen. Etxe hau guretzako egina zen. Balkoiak, gela handiak, argitasuna egun osoan… eta horrelaxe, hilabeten egin genituen bankuekin negoziazioak, hipoteka, eskriturak eta trasladoa. Horrelaxe, gu horrelakoak baikara, zerbait buruan sartuz gero, egiten dutenak.

Ingurukoek ez zuten oso ondo hartu eta ulertu aldaketa. Ni donostiarra izanik herri hain txiki eta “probintziano” batera etortzea batetik, eta inor ezagutzen ez genuen tokira etortzea bestetik. Baina hau nahi genuen, hau behar genuen eta zalantzarik gabe asmatu dugu. Etxeak, herriaren lasaitasunak eta bizi-erritmoa aldatzeak mesede izugarria egin digu. Inoiz harturiko erabakirik onenetakoa izan da. Askoz bizitza hobea dugu orain Hernaniko alokairuko etxetxo horretan baino.

Irurak oso ondo hartu gaitu, irurarrek ere bai. Herri txikia da baina bizitza alde guztietatik ikusten zaiona. Herriko plazan bizi gara eta egun osoan ikusten ditugu adin desberdineko haurrak elkarrekin jolasean, lasai, bakarrik… Donostian edo Lasarten imaginatu ere egin ez daitezkeen gauzak. Ez dugu “herri bizitza” askorik egiten, baina herria bizi dugu.

Mila esker Irura.

Eta asko sentitutako gauzak, barru-barrutik datozenak, ondo pentsatu ondoren, eztabaidatu ondoren, hausnartu, mastikatu eta erabaki ondoren, ekiten diegun bideetan auskalo zer topatuko dugun. Ezin jakin sentitutakoa, pentsatutakoa… ekindakoan lortuko ote dugun. Oraingoan, halaxe dirudi, uste baina errazago, espero baina lehen etorriko direla sentitutakoak… ezin baita inoiz jakin, datorrena datorrela sentituko dugu, pentsatuko dugu eta ekingo diogu ekin beharrekoari.

Polita da ezjakintasuna, polita zer datorren ez jakitea, polita “galduta” sentitzea, polita sentitu, pentsatu eta ekitea.

Oroimenak nola funtzionatzen duen jakin ez arren, zergatik oroitzen ditugun gauza batzuk besteak baina hobeto, zergatik ahazten ditugun, zergatik pizten zaizkigun oroitzapenak usain, irudi, testu, une, sentsazio batekin…  bitxia da bere mekanismoa.

Bitxia eta guztiz magikoa. Oraina eta iragana nahastera eramaten gaitu barak nahi duen eran, informazioa errekuperatu eta galtzeko berezko sistema du, auskalo nolako apalategietan gordeta dauden gure bizitzako unerik goxoenak, okerrenak, alaienak, goibelenak, lizunenak… Auskalo nolako etiketatze sistema darabilen… baina argi dago… makina perfektu baten jabe garela eta askotan ez dugu baloratzen.

Googlek ezin izango du inoiz gure oroimena imitatu ere egin.